Giám đốc điều hành của Tesla, Elon Musk, nói rằng trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence – A.I.) có thể là mối đe dọa sinh tử của nhân loại và tin rằng thế giới cần sớm có các quy định giám sát công nghệ này.

Tỉ phú công nghệ Elon Musk – người sáng lập và điều hành công ty hàng không vũ trụ tư nhân SpaceX, hãng xe điện Tesla cùng với nhiều dự án “công nghệ của tương lai” như ngói lợp nhà sản xuất điện năng từ ánh sáng mặt trời, tàu điện siêu tốc chạy trong đường hầm chân không… – vừa gửi một thư ngỏ lên Liên hiệp quốc (LHQ), đề nghị cấm phát triển và sử dụng một trong những loại sản phẩm chết chóc nhất của công nghệ trí tuệ nhân tạo: vũ khí tự động.

Ngăn chặn “vũ khí tự động”

Lá thư có chữ ký của 115 nhà khoa học và công nghệ về robot và trí tuệ nhân tạo từ 30 quốc gia có nền công nghiệp robot phát triển mạnh như Mỹ, Trung Quốc, Israel, Nga, Anh, Hàn Quốc và Pháp. Các nhà khoa học này cảnh báo: “Vũ khí tự động sát thương có nguy cơ sẽ trở thành cuộc cách mạng thứ ba về công nghệ chiến tranh. Một khi đã được phát triển, chúng sẽ cho phép xung đột vũ trang diễn ra ở quy mô lớn chưa từng thấy, nhanh chóng đến mức con người không thể hiểu nổi”.

Theo Văn phòng Giải trừ quân bị LHQ (UN Office for Disarmament Affairs), thư kiến nghị này dựa trên Công ước LHQ về Vũ khí quy ước – có mục đích hạn chế các loại vũ khí “được cho là gây ra những đau đớn không cần thiết, không biện minh được cho các chiến binh hoặc ảnh hưởng tới thường dân mà không phân biệt”.

Lá thư ngỏ của các nhà khoa học được đưa ra hôm thứ Hai 21-8-2017 tại một hội nghị về trí tuệ nhân tạo tổ chức ở Melbourne, Úc trước những phiên thảo luận chính thức của LHQ về vũ khí tự động. Những người ký tên vào bức thư khẩn thiết yêu cầu các nhà lãnh đạo LHQ nỗ lực mạnh mẽ để ngăn chặn “cuộc chạy đua vũ trang” về vũ khí tự động và “tránh những tác động gây bất ổn” của công nghệ trí tuệ nhân tạo mới manh nha.

Trong một báo cáo công bố gần đây, bà Izumi Nakamitsu, người đứng đầu Văn phòng Giải trừ quân bị LHQ, nói rằng công nghệ tiến rất nhanh mà các quy định quản lý không theo kịp. “Hiện chưa có các tiêu chuẩn hoặc quy định có tính chất đa phương nhằm quản lý các ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quân sự”, bà Nakamitsu nói. Bà cho biết ở một số điểm nóng trên thế giới, các máy móc thông minh đã được sử dụng, chẳng hạn như những “robot canh gác” trong khu phi quân sự giữa Triều Tiên và Hàn Quốc. Quân đội Hàn Quốc đang sử dụng một thiết bị giám sát gọi là SGR-AI do Samsung chế tạo có khả năng phát hiện, theo dõi và bắn hạ những kẻ xâm nhập. “Robot canh gác” được cho là có tác dụng giảm bớt nỗi căng thẳng cho hàng ngàn binh lính phải canh giữ một đường biên giới dài 250 ki lô mét dày đặc căn cứ quân sự. Một video của Samsung cho biết “hệ thống SGR-AI có thể được lắp đặt không chỉ ở biên giới quốc gia mà cả ở những địa điểm thiết yếu như sân bay, nhà máy điện, kho xăng dầu hoặc căn cứ quân sự”.

Theo Tổ chức Quan sát Nhân quyền (HRW), các hệ thống vũ khí tự động đã được phát triển ở nhiều quốc gia có các nhà khoa học ký tên vào thư ngỏ gửi LHQ. Tổ chức này cho rằng mối quan tâm lớn nhất là con người ngày càng ít can dự vào tiến trình chọn lựa và tiêu diệt mục tiêu bởi vì máy móc không có sự phán đoán của con người đã bắt đầu giữ vị trí thiết yếu nhất trong chiến tranh. Vũ khí tự động “đã vượt qua ngưỡng đạo đức”, HRW viết và nhận định rằng “Những rủi ro về nhân đạo và an ninh thì lớn hơn rất nhiều so với mọi lợi ích quân sự có thể có được”.

Trí tuệ nhân tạo: rủi ro lớn cho văn minh nhân loại?

Lợi ích và rủi ro của trí tuệ nhân tạo, hay hai mặt của tiến bộ công nghệ – đã được bàn luận nhiều trong thời gian gần đây. Mặc dù là nhà công nghệ “đi trước thời đại” nhưng ông Elon Musk đã nhiều lần cảnh báo về những nguy cơ mà trí tuệ nhân tạo gây ra cho con người. Tỉ phú trẻ Mark Zuckerberg, ông chủ của Facebook, hồi tháng 7 đã bình luận rằng những dự đoán ảm đạm về trí tuệ nhân tạo của ông Musk “có phần vô trách nhiệm” nhưng ông Musk vẫn tiếp tục đưa ra những lời cảnh báo ngày càng quyết liệt và cho rằng hiểu biết của ông chủ Facebook về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo là “có phần hạn chế”.

Mới tháng trước, ông Musk nói với một nhóm các thống đốc tiểu bang của Hoa Kỳ rằng họ cần bắt đầu ban hành quy định quản lý trí tuệ nhân tạo, phải có sự giám sát ở tầm quốc gia và quốc tế, trước khi quá muộn. “Khi đã hiểu biết, người ta sẽ thấy sợ hãi. Trí tuệ nhân tạo là rủi ro căn bản nhất cho tương lai của nền văn minh nhân loại theo kiểu mà một tai nạn xe hơi, máy bay rơi, dược phẩm lỗi hoặc thực phẩm bẩn không thể sánh được”, ông Musk khẳng định.

Theo: Saigon Time

Lượt xem: 18