Đàn ông làm việc nhà

Đàn ông làm việc nhà

Lan, 32 tuổi, đã có chồng, hai con và có một công việc ổn định ở Hà Nội. Lan giống như tôi sinh ra và lớn lên khi đất nước hội nhập, mở ra cơ hội làm việc có thu nhập ổn định cho thế hệ có bằng cấp và ngoại ngữ. Em là người năng động, muốn thể hiện năng lực trong công việc, cũng như khả năng quán xuyến một gia đình hạnh phúc kiểu mẫu ở Việt Nam.

Thời gian biểu hàng ngày của Lan: 1-2 tiếng di chuyển, 8 giờ hành chính ở cơ quan, 1 tiếng nghỉ ăn trưa, 1 tiếng đưa đón con sáng-chiều và đi chợ, 2 tiếng nấu ăn và dọn dẹp, 2 tiếng cho con học và chơi với con, có 2 tiếng dành cho vệ sinh cá nhân và phát triển cá nhân (đọc tin tức và sách), và ngủ trung bình từ 6-7 tiếng. Chỉ những ngày có việc đột xuất thì Lan mới nhận được sự giúp đỡ từ chồng.


Hình ảnh của Lan chắc chúng ta đã từng thấy đâu đó. Theo một khảo sát của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội và tổ chức phi chính phủ ActionAid thực hiện vào năm 2016, phụ nữ Việt Nam dành trung bình khoảng 5 tiếng cho các công việc không được trả lương như việc nhà hoặc chăm sóc con cái. Ở một số địa phương, con số này có thể lên tới 8 tiếng một ngày.

Tại Việt Nam, ước tính dân số nữ Việt Nam khoảng 52 triệu người và có khoảng 24 triệu phụ nữ trong độ tuổi lao động. Làm một phép nhân đơn giản với 5 tiếng họ dành mỗi ngày cho những việc “không tên” (24 triệu nhân với 5 giờ mỗi ngày), ta có được hơn 120 triệu giờ lao động mà phụ nữ tại Việt Nam phải bỏ ra để làm công việc này mỗi ngày. Bao nhiêu giờ trong số đó thực ra có thể những người này sử dụng cho mục đích đúng với ý nguyện của bản thân hơn?

Cuộc cách mạng về giới (nếu có thể gọi như thế) được đo lường không chỉ bằng cách chúng ta sắp xếp cuộc sống mà còn thể hiện qua những thay đổi, hiệu quả và ý nghĩa của những sắp xếp đó.

Tạp chí Hiệp hội Xã hội học Hoa Kỳ Socius công bố một nghiên cứu vào năm 2018 về phân chia công việc trong tổ chức cuộc sống gia đình. Số liệu sử dụng cho nghiên cứu này thu thập từ năm 1965 đến 2006. Báo cáo nêu: đối với phụ nữ, việc bạn đời giúp đỡ chuyện rửa bát khiến họ hạnh phúc nhất. Tuy nhiên, mua sắm mới là nhiệm vụ được chia sẻ nhiều nhất, sau đó mới tới rửa bát.

Năm 2015, UN Women đã công bố báo cáo về sự tiến bộ của phụ nữ thế giới, trong đó có tiết lộ rằng phụ nữ trên toàn cầu làm công việc không được trả lương cao gấp 2,5 lần so với nam giới. Thế kỷ 21, phụ nữ vẫn phải gánh vác phần lớn công việc nhà các bà các mẹ của họ và vẫn phải kiếm tiền. Nhiều người trong số này rơi vào những chứng trầm cảm thời hiện đại. Nhiều bà mẹ loay hoay giữa kỳ vọng về một người mẹ hoàn hảo và mong muốn được phát triển sự nghiệp, học tập hay được tham gia hoạt động xã hội.


Một nghiên cứu khác được công bố năm 2007. Nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu về 1.652 cặp vợ chồng sống trong các khu phố nghèo ở Beirut, Lebanon. Kết quả cho thấy những người vợ có chồng ít làm việc nhà có khả năng đau khổ cao gấp 1,6 lần, khả năng không thoải mái với chồng gấp 2,96 lần, và có khả năng không hạnh phúc gấp 2,69 lần.

Thời gian ở nhà nhiều hơn đồng nghĩa với việc có ít thời gian hơn để phát triển các kỹ năng và kinh nghiệm có thể mang lại cho phụ nữ một công việc ổn định. Trong ngắn hạn, điều này có nghĩa là thu nhập ít hơn và độc lập tài chính thấp đi. Còn về lâu dài, phụ nữ sẽ nhận ít tiền lương hưu, tiết kiệm hơn.

Tôi nêu ra những số liệu này không phải để tranh luận rằng công việc được trả lương hay không được trả lương sẽ được “định danh” rõ ràng trong xã hội hiện đại như thế nào. Những xã hội như Nhật hay Hàn Quốc, phụ nữ có thể ở nhà làm công việc nhà để bù lại thời gian cho người chồng phải ra ngoài kiếm tiền nuôi gia đình.

Vấn đề ở đây là kịch bản người phụ nữ vừa phải tham gia kiếm tiền mà vẫn phải làm các việc nhà. Như vậy áp lực cuộc sống cũng như mối quan hệ nam nữ trong một mái nhà chắc chắn sẽ rất căng thẳng.

Chia sẻ công việc nhà không chắc chắn tạo ra một mối quan hệ tốt. Nó chỉ là một phần của những nỗ lực để tạo ra một quan hệ tốt trong hôn nhân. Bình đẳng giới phải bắt đầu ngay từ việc nhà khi người đàn ông tự giác cầm chổi hay rửa bát cùng người phụ nữ của mình.


Tôi rất thích câu nói của Nguyên Tổng Thư ký LHQ Ban Ki-moon: “Để đạt được bình đẳng giới đòi hỏi sự tham gia của phụ nữ và nam giới, trẻ em gái và trẻ em trai. Đó là trách nhiệm của mọi người”.

Chúng ta có thể có một hay nhiều ngày tôn vinh phụ nữ. Nhưng để hiểu và thông cảm cho phụ nữ thì cần nhiều ngày giúp đỡ và chia sẻ công việc hơn, mà đơn giản có thể chỉ là chia sẻ việc nhà.

Phạm Hải Chung
Giảng viên đại học
Nguồn: Vnexpress

Niềm tin thơ ngây

Niềm tin thơ ngây

Chị Hoa, một học viên của tôi, tâm sự về việc chi 3 triệu cho đứa con 6 tuổi đi sinh trắc vân tay. Chỉ vì một thời gian đó là trào lưu. Mọi phụ huynh quanh chị đều hỏi nhau đã cho đi thử lấy sinh trắc vân tay cho trẻ chưa. Thậm chí Internet còn cho ra cả triệu kết quả tìm kiếm nội dung và các dịch vụ lấy dấu vân tay cho trẻ.

 

 


Phải đến khi nhìn kết quả nhận được của bé rất chung chung và dần tự tìm hiểu chị mới biết rằng nhiều chuyên gia trên thế giới đã lên tiếng lấy dấu vân tay để định hướng nghề nghiệp cho trẻ là phản khoa học.

Chúng ta đã bao giờ là nạn nhân của trào lưu, hay hùa vào đám đông làm gì đó chưa? Trong nhiều buổi giảng hay nói chuyện về năng lực truyền thông hay mạng xã hội, tôi thường khảo sát nhanh những người ngồi dưới có thực sự click vào đường link các bài báo, hay đi tìm hiểu sâu vấn đề đang nóng trong xã hội khi thấy chúng được chia sẻ? Không khó để nhận ra chỉ khoảng 10 đến 20% trong số họ giơ tay.

Với sự phát triển của công nghệ, chúng ta đang chuyển đổi từ “xã hội của sự thật” sang “xã hội của thông tin”, nơi bất kì ai trong chúng ta với chiếc điện thoại kết nối đều tạo ra thông tin. Chính vì vậy mà sự thật, một nửa sự thật và những lời nói dối đều có thể được trộn lẫn hay sắp xếp theo một mục đích, thuật toán nào đó để vô tình hay cố ý dẫn dắt dư luận.

Gustave Le Bon – tác giả cuốn “Tâm lý học đám đông” – cho rằng, tâm hồn của đám đông không có chỗ cho lý trí, suy luận logic và cũng không có phần cho vị tha và khoan nhượng. Khi đã lên đồng thì họ bị thôi miên, ông từng nói rằng có “sự cào bằng giữa nhà bác học và kẻ ngu đần trong đám đông”, nơi con người dễ hành động một cách sơ khai và nguyên thuỷ. Đám đông dễ bị thao túng bởi người định hướng dư luận mà tôi hay ví như những người thổi sáo, có tiếng nói.

Nếu nhìn ngoài đời thật, thì đám đông đó có thể sẵn sàng xông vào hành hung một cặp vợ chồng đi mua lúa nếu được ai đó dẫn dụ rằng họ là những người bắt cóc trẻ con. Trên mạng xã hội, họ sẽ trang bị những hòn đá vô hình và quyền được mạt sát, nhục mạ người khác theo tập thể để thực thi cái gọi là “quyền được phản biện”. Cứ như vậy, trong thời gian qua chúng ta thấy từ hoa hậu, doanh nhân, giáo sư hay thậm chí là một đứa trẻ ngoài phố đều có thể trở thành tâm bão và là nơi thể hiện ẩn ức của cộng đồng mạng.

Chúng ta vẫn đau đớn thay bao đứa trẻ lâm vào tình trạng nguy hiểm chỉ vì trào lưu “chống vắc xin” “sữa mẹ là thần dược chữa bách bệnh”, hay nhiều người cổ suý cho phong trào “sinh thuận tự nhiên” . Chỉ cần những hình ảnh càng vĩ đại, kinh điển hay mơ hồ được thêu dệt thì đám đông càng dễ dàng bị kích động.


Và tác giả của những làn sóng này có thể là những người làm truyền thông hay những người có ảnh hưởng tới thông tin. Chỉ một thủ thuật, họ có thể thay đổi cả cục diện thông tin trên xã hội. Phần còn lại là nhiệm vụ của công chúng. Và sau mỗi “làn sóng dư luận” với mức độ tác động nhanh chóng trên mạng xã hội, tôi luôn tự hỏi: Đứng sau tất cả những điều này là ai?

Trong bộ phim tài liệu sản xuất năm 2002, Adam Curtis có đề cập tới hành vi “thao túng đám đông” (crowd manipulation). Đó là việc sử dụng các kỹ thuật có chủ ý dựa trên các nguyên tắc của tâm lý đám đông để thu hút, kiểm soát hoặc ảnh hưởng đến mong muốn của một đám đông để chỉ đạo hành vi đối với một hành động cụ thể. Hành vi này phổ biến trong giới chính trị và kinh doanh và có thể tạo thuận lợi cho sự chấp thuận hoặc không chấp thuận hoặc thờ ơ với một người, một chính sách – hoặc phổ biến nhất là với các sản phẩm thương mại. Nhưng vấn đề đạo đức trong hoạt động “thao túng đám đông” thường vẫn là câu hỏi khó trả lời.

Mạng xã hội bùng nổ, người sử dụng mạng xã hội được tiếp cận thông tin nhanh hơn, gần hơn, nhiều góc cạnh hơn nhưng mặt khác, chúng ta cũng dễ bị dẫn dắt và thao túng. Kết quả không chỉ là ai đó trở nên nổi tiếng với “nhiều like và share”. Đó có thể là sự mất mát về uy tín, tính mạng cá nhân, doanh nghiệp bị xóa sổ, tổ chức bị tổn hại, thậm chí ảnh hưởng tới cả an ninh quốc gia chỉ bởi một cơn lên đồng của đám đông.

Chúng tôi từng viết trong các giáo trình của mình, rằng nếu ai hoang mang và hỏi cần làm gì để trở nên tỉnh táo trên mạng xã hội, thì “hoài nghi tất cả” là câu trả lời. Bởi đằng sau những bức ảnh, hay thông tin đâu đó có thể có bàn tay của ai đó đang cố tình giật dây và tạo dư luận xã hội. Nhưng sự hoài nghi đó cần dựa trên nền tảng hiểu biết và trải nghiệm nhất định, mà trước nhất là sự tỉnh táo với những thông tin tiếp nhận.

Câu nói yêu thích của Karl Marx khi được con gái hỏi về câu châm ngôn ưa thích nhất, ông đã nói: “Hãy biết hoài nghi tất cả”.


Theo: VnExpress

Thương hiệu quốc gia

Thương hiệu quốc gia

Tôi tới Indonesia hai tháng trước, tìm đối tác phát triển thị trường cho một doanh nghiệp. Ở đó, tôi tiếp xúc với một số đối tác tiềm năng, trong đó có Andrias – ông chủ một công ty phân phối hàng điện dân dụng lớn.

Rồi chúng tôi email qua lại với tính chất thăm dò và tìm hiểu. Công việc không tiến triển nhiều, tôi cảm thấy hơi bối rối. Hơn 20 năm làm kinh doanh, kinh nghiệm nói với tôi rằng, cần phải thả dây dài để bắt cá lớn. Những doanh nhân lớn, có tầm, sẽ không dễ gây cảm tình, thuyết phục để chốt thương vụ trong thời gian ngắn, hoặc chỉ bằng các email.

Ba hôm trước, tôi ngỡ ngàng khi nhận được cuộc điện thoại trực tiếp từ Andrias. Khác hẳn với những cuộc trao đổi nghiêm túc và giữ kẽ trước đó, ông thốt lên đầy phấn khích: “Không thể tin nổi, Việt Nam đã vào vòng tứ kết!”.

Và câu chuyện của chúng tôi cứ tiếp diễn, như những người bạn thân thiết, xoay quanh đội tuyển bóng đá, về huấn luyện viên Park Hang-seo, đến câu chuyện làm ăn cùng cơ hội hợp tác. Với Andrias, đội tuyển không chỉ còn là của riêng Việt Nam mà là “đội tuyển của vùng trũng bóng đá ASEAN đã được lọt vào tứ kết giải châu Á”.

Tôi hẹn với ông sẽ bay qua Indonesia sớm để gặp nhau, bàn tiếp công việc của chúng tôi. Tôi thầm cảm ơn những người đứng sau đội tuyển bóng đá nước nhà. Họ không hề biết một bước đi tích cực trong công việc riêng của tôi lại được mở ra nhờ bóng đá – một điều nghe qua chẳng mấy liên quan.

Tôi tin bất kỳ doanh nhân nào người Việt cũng từng cảm thấy chạnh lòng mỗi khi mang chuông đi đánh xứ người, vì thương hiệu quốc gia của chúng ta còn khiêm tốn. Trong báo cáo gần đây nhất, hãng đánh giá thương hiệu FutureBrand xếp hạng 64 cho Việt Nam trong số 75 quốc gia, chỉ đứng trước Cambodia và một số nước châu Phi. Yếu tố “made by” của Việt Nam được xếp khá thấp.

Trong những cuộc gặp với đối tác 20 năm trước, tôi đã không thể tìm câu trả lời khi họ hỏi đâu là sản phẩm “made by Vietnam” – hàm ý làm ra bởi người Việt – được xuất đi trên thế giới. Rồi khi thông thương giữa chúng ta và nước ngoài bùng nổ, câu hỏi đó vẫn thường xuyên được lặp lại, và không ít đối tác vẫn khó tin hàng Việt Nam có thể cạnh tranh với hàng Trung Quốc, Thái Lan. Thậm chí, tôi đã từng lặng người khi có đối tác ngạc nhiên vì chữ viết của Việt Nam sao lại không giống chữ viết của Thái Lan.

Tôi biết rằng cần lắm, để hình ảnh Việt Nam được cải thiện trong mắt thế giới, để bạn bè và đối tác làm ăn của doanh nghiệp Việt biết và hiểu rõ hơn về đất nước, con người, sản phẩm Việt. Thành công của đội tuyển chúng ta, dù chưa trọn vẹn, nhưng vẫn sẽ là một cú hích mạnh mẽ trong lộ trình đưa hình ảnh Việt Nam đến với phần còn lại của thế giới.

Đại học Oxford có một nghiên cứu trong nhiều năm để khẳng định rằng, thể thao và bóng đá nói riêng là một trong các con đường ngắn nhất, hiệu quả nhất để nâng cao hình ảnh và giá trị cho mỗi quốc gia. Cái tên Croatia, một đất nước nhỏ bé, đã “bùng nổ” sau khi đội tuyển của họ đoạt huy chương bạc World Cup 2018 là một minh chứng.

Gần 1/5 tổng thu nhập quốc dân của Croatia đến từ ngành du lịch, dù ngân sách của họ chỉ dành 9 triệu USD mỗi năm để làm quảng bá. Con số này quá nhỏ khi ta biết rằng, riêng hãng Nike đã chi 195 triệu USD chỉ cho việc tài trợ tại World Cup 2018. Nhờ thành công của đội tuyển quốc gia, đất nước Croatia đã bất ngờ trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của thế giới. Số bài báo viết về đất nước này tăng dần theo trái bóng lăn: 200.000 bài sau trận thắng Nga, 300.000 bài sau trận thằng Anh, và hơn một triệu bài ngay sau trận chung kết. Số bài báo quốc tế viết về Croatia trong suốt kỳ World Cup đã vượt quá tổng số bài báo viết về lịch sử của đất nước này trước đó.

Có tới 3,4 tỷ người đã xem trực tiếp trận chung kết World Cup 2018, và hơn một tỷ người đã chứng kiến hình ảnh gần gũi, thân thiện của bà Tổng thống Kolinda Grabar-Kitarovic đội mưa trong lễ trao giải.

Ngay sau kỳ World Cup, theo thông tin từ Cục du lịch quốc gia Croatia, lượng tìm kiếm trên mạng về Croatia tăng hơn 300%. Khách du lịch đã tăng gần 30% – con số trong mơ đối với ngân sách 9 triệu USD cho quảng bá du lịch mỗi năm của họ.

Sức mạnh của môn bóng đá vừa được lặp lại với chúng ta, dù ở cấp độ khác, bằng màn trình diễn tuyệt vời của đội tuyển Olympic Việt Nam ở Indonesia. Khi dòng người trên các đường phố mừng thành tích lọt vào top 4 của đội bóng thân yêu, cũng là lúc chúng ta nên nói lời cám ơn tới những chàng trai vàng Olympic Việt Nam, về những nỗ lực trong sáng qua từng trận đấu vì màu cờ, sắc áo. Chúng ta cám ơn huấn luyện viên Park Hang-seo về sự truyền cảm tuyệt vời của ông về lòng tin, về ý chí quyết tâm sắt đá tới đội tuyển và sự tôn trọng người hâm mộ; cám ơn những người đã ươm mầm tài năng bóng đá trẻ, kiên định theo đuổi mơ ước về một đội tuyển tử tế hơn cho dân tộc Việt. Và để tôi được dịp chia sẻ về thương hiệu quốc gia trong chuyện làm ăn của giới doanh nhân.

Niềm vui bóng đá có thể bùng nổ trong vài giờ, vài ngày, nhưng niềm vui với “made-in” và “made- by” Việt Nam thì đã khác.

Hình ảnh các chàng trai vàng của chúng ta: dẻo dai, đầy cảm hứng sẽ là một “made by Vietnam” để giúp tôi mỉm cười tự tin khi gặp lại anh bạn Andrias tới đây.

Ngô Trọng Thanh

Theo: VnExpress


Lễ khai giảng cuối cùng

Lễ khai giảng cuối cùng

Trở về sau hơn 2 tháng hè cạo mủ cao su thuê bên Lào, hôm nay Bích đến trường dự lễ khai giảng cuối cùng trong đời.

Bích ước mơ làm cô giáo. Nhưng sau năm học này, Bích phải nhường suất đi học cho em trai. Mùa màng thất bát, cây hồ tiêu ở Chư Pưh quê em mấy năm liền cứ qua mùa mưa lại vàng lá chết khô. Món nợ ngân hàng cùng tín dụng đen của gia đình đã lên đến hơn 500 triệu đồng. Gia đình hoàn toàn mất khả năng trả nợ, dắt díu nhau bỏ xứ sang Lào làm thuê ở nông trường cao su.

Bầu trời mùa mưa Tây Nguyên xám xịt, hai bên đường là những cánh đồng xanh mướt bát ngát. Nhưng nhìn kỹ, màu xanh ấy không phải từ cây trái, hoa màu. Đó là cỏ voi, cỏ dại mọc trên ruộng đồng bị bỏ hoang không người canh tác.

Đi thêm một đoạn, những cột tiêu khô rốc xuất hiện, đứng chỏng chơ cùng cỏ hoang trên nền đất đỏ. “Nơi đó đã từng là những hàng tiêu xanh ngút ngàn. Bao la là tiêu. Nhìn đâu cũng thấy tiêu”, Bích chỉ cho tôi.

Năm ngoái, Bích tưởng phải nghỉ từ học kỳ một. Nhưng nhờ đi làm rẫy, cắt cỏ thuê mà cô bé trụ được đến hết năm. Lúc ấy, nó còn lạc quan nghĩ ráng học hết cấp ba, rồi học lên làm cô giáo hoặc học gì kiếm cái nghề cũng được, miễn không quay lại cả đời lầm lũi trong rẫy mà vẫn ngập trong nợ nần.

Sau lễ khai giảng cuối cùng hôm nay, Bích sẽ đối mặt với một câu hỏi: tấm bằng trung học phổ thông có ý nghĩa gì với cuộc đời một đứa trẻ nông thôn như em?

Đó không chỉ là câu hỏi dành cho Bích. Mỗi năm, có hàng trăm nghìn học sinh nông thôn tốt nghiệp trung học nhưng không có điều kiện tiếp tục “kiếm tấm bằng” như bạn cùng lứa. Đi làm công nhân khu công nghiệp, người ta chỉ cần bằng cấp 2. Một đứa trẻ nông thôn ráng cày thuê cuốc mướn, chịu cơ cực để đi học hết phổ thông, rất nhanh, sẽ đối mặt với câu hỏi: học để làm gì?

Bích bảo, em sẽ quay lại Lào làm thuê cùng bố mẹ, hoặc có thể sẽ đi Bình Dương, Sài Gòn làm công nhân may hay giúp việc nhà như mấy đứa bạn cùng lứa. Những dự định hết sức mơ hồ, kể xong Bích lại ngập ngừng nói “định thế thôi chứ em cũng không biết như thế nào”.

Câu hỏi ấy, Chính phủ từng cố trả lời. Mỗi năm, Chính phủ Việt Nam chi hơn 2.000 tỷ đồng để đào tạo việc làm cho người bước vào độ tuổi lao động ở nông thôn. Tổng giá trị của “Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn” lên tới hơn một tỷ USD.

Nhưng thực trạng học nghề và dạy nghề ở nông thôn Việt Nam hay trong toàn quốc nói chung, không phải là bức tranh hứa hẹn. Theo đánh giá của tổ chức Oxfam về đề án, đa số lao động kiếm được việc làm là những nông dân theo học nghề nông. Học xong thì tất nhiên họ vẫn sẽ làm nông. Nếu học nghề khác, tỷ lệ tìm được việc làm ở nông thôn rất thấp. Và dù chọn ngành nào thì tỷ lệ học nghề rồi thoát nghèo chiếm con số cực nhỏ, nhiều địa phương không đạt được 1%. Gần một nửa số người tham gia học nghề được Oxfam phỏng vấn nói họ không nhận thấy có năng suất, thu nhập cao hơn do học nghề.

Thật khó để một đứa trẻ như Bích tìm được việc làm ở giữa vùng đất đỏ khi theo học một ngành phi nông nghiệp như tin học hay đan lát, mây tre,… với hỗ trợ của Chính phủ. “Học nghề” chưa bao giờ là một khái niệm an toàn trong tâm thức người dân, để Bích phải nghiến răng làm thuê cuốc mướn theo đuổi thêm mấy năm nữa.

Với rất nhiều bạn cùng lứa trên cả nước, câu trả lời tưởng như rất hiển nhiên: học hết phổ thông thì thi cao đẳng, đại học. Nhưng những câu trả lời dành cho đám trẻ như Bích vẫn chỉ quanh quẩn: đi làm công nhân, giúp việc, quay trở lại tiếp tục làm nông nghiệp,… Những lựa chọn không giúp thoát nghèo. Câu khẩu hiệu “Học để xóa đói, giảm nghèo” được trưng ở khắp các vùng khó khăn cả nước, trở nên rất đáng ngờ.

Học hết cấp 3 để làm gì? Học hết cấp 3 và không có khả năng học tiếp thì làm gì? Tấm bằng trung học phổ thông có thực sự có giá trị gì ở Việt Nam hay không? Những câu hỏi ấy quá khó với Bích. Với hiện trạng đào tạo nghề ở Việt Nam, phần lớn sẽ buộc phải trả lời theo quán tính: bằng phổ thông là để… học đại học. Còn nếu không trả lời được tiếp, thì chấm hết.

Sớm nay, Bích khoác một chiếc áo ngoài áo dài cho đỡ lạnh. Đến trường, em sẽ cởi nó ra, nếu không muốn bị sao đỏ ghi sổ vì không mặc đồng phục. Áo khoác đồng phục trường đã sờn rách tả tơi, nằm lại ở nông trường cao su bên Lào.

Bảo Uyên

Theo: VnExpresst